Tweede Wereldoorlog

Home / Alle Themas / Tweede Wereldoorlog    |    Terug

De Tweede Wereldoorlog begon in Nederland op 10 mei 1940. Toen viel het Duitse leger, de Werhmacht, onder leiding van Adolf Hitler (1889-1945) ons land aan. De Tilburgse burgemeester Van de Mortel zei in een toespraak: ‘Tilburg zal door vreemde troepen worden bezet.’ En hij kreeg gelijk, want na een paar dagen van verzet werd Nederland op 15 mei veroverd. Tilburg werd ook gebombardeerd en beschoten. Daarbij raakten huizen en wegen beschadigd en vielen er slachtoffers.

Hoe langer de oorlog duurde, hoe minder er te eten was. Er waren ook niet genoeg huishoudelijke artikelen zoals zeep. En meteen vanaf 1940 waren er minder grondstoffen. Dat zijn de spullen die nodig zijn om een product te maken, zoals katoen en wol voor textiel. Daardoor kon er steeds minder gemaakt worden en had de oorlog uiteindelijk een grote negatieve invloed op de Tilburgse textielindustrie. Maar de eerste oorlogsjaren waren winstgevend! Dit kwam doordat veel fabrikanten met de Duitse bezetter hadden afgesproken dat zij oude voorraden op mocht kopen en later alle stoffen die er nog wel gemaakt konden worden. Het was de vijand, maar de fabrikanten wilden nog steeds geld verdienen. En misschien waren ze bang voor de overheersers. Maar toen de voorraden op waren ging het een stuk slechter, want de fabrieken konden maar weinig maken om aan de Duitsers te verkopen.

Hitler was in Duitsland al sinds 1933 aan de macht. Zoals jullie vast wel weten zijn er in de Tweede Wereldoorlog veel mensen vermoord. Er sneuvelden mensen in gevechten en bij bombardementen, maar Adolf Hitler vermoordde ook bewust groepen die hij minderwaardig vond in vernietigingskampen. Daar werden ze vergast. Dit waren vooral Joden, maar ook Roma’s en Sinti (zigeuners), gehandicapten en lhbti’ers. Daarom vluchtten in de jaren 30 veel Joden, bijvoorbeeld naar Tilburg. Daardoor was het aantal Joodse Tilburgers in 1939 bijna verdubbeld naar 259 Joden.

Toen de Duitse overheerser tijdens de oorlog ook in Nederland Joden begon op te pakken om naar vernietigingskampen te sturen, doken Joodse Tilburgers onder of vluchtten. Ook mannen die naar Duitsland moesten om te werken, en geallieerde militairen die tegen de Wehrmacht vochten, moesten vluchten of onderduiken. Sommige Tilburgers hielpen onderduikers en vluchtelingen. Deze verzetsmensen maakten bijvoorbeeld valse paspoorten en overvielen een kantoor aan de Oude Markt voor voedselbonnen. Als verzetsmensen werden ontdekt konden ze met geluk nog vluchten, anders werden ze bijna altijd doodgeschoten.

We vieren Bevrijdingsdag op 5 mei. Toen was in 1945 heel Nederland bevrijd. Maar Tilburg werd al in oktober 1944 bevrijd door de Schotse Brigade, een onderdeel van het geallieerde leger. Bij de bevrijding kwamen 54 burgers om het leven. Maar Tilburg was vrij en de stad vierde feest. Na de oorlog werden gedenkstenen en monumenten opgericht voor verzetshelden, slachtoffers en de bevrijders. En in Tilburg-West kwam een verzetsheldenbuurt. Pas vanaf de eenentwintigste eeuw was er aandacht voor het lot van de Joodse Tilburgers.

Trefwoorden

Geschiedenislokaal013

Tweede Wereldoorlog

Omschrijving

De Tweede Wereldoorlog begon in Nederland op 10 mei 1940. Toen viel het Duitse leger, de Werhmacht, onder leiding van Adolf Hitler (1889-1945) ons land aan. De Tilburgse burgemeester Van de Mortel zei in een toespraak: ‘Tilburg zal door vreemde troepen worden bezet.’ En hij kreeg gelijk, want na een paar dagen van verzet werd Nederland op 15 mei veroverd. Tilburg werd ook gebombardeerd en beschoten. Daarbij raakten huizen en wegen beschadigd en vielen er slachtoffers.

Hoe langer de oorlog duurde, hoe minder er te eten was. Er waren ook niet genoeg huishoudelijke artikelen zoals zeep. En meteen vanaf 1940 waren er minder grondstoffen. Dat zijn de spullen die nodig zijn om een product te maken, zoals katoen en wol voor textiel. Daardoor kon er steeds minder gemaakt worden en had de oorlog uiteindelijk een grote negatieve invloed op de Tilburgse textielindustrie. Maar de eerste oorlogsjaren waren winstgevend! Dit kwam doordat veel fabrikanten met de Duitse bezetter hadden afgesproken dat zij oude voorraden op mocht kopen en later alle stoffen die er nog wel gemaakt konden worden. Het was de vijand, maar de fabrikanten wilden nog steeds geld verdienen. En misschien waren ze bang voor de overheersers. Maar toen de voorraden op waren ging het een stuk slechter, want de fabrieken konden maar weinig maken om aan de Duitsers te verkopen.

Hitler was in Duitsland al sinds 1933 aan de macht. Zoals jullie vast wel weten zijn er in de Tweede Wereldoorlog veel mensen vermoord. Er sneuvelden mensen in gevechten en bij bombardementen, maar Adolf Hitler vermoordde ook bewust groepen die hij minderwaardig vond in vernietigingskampen. Daar werden ze vergast. Dit waren vooral Joden, maar ook Roma’s en Sinti (zigeuners), gehandicapten en lhbti’ers. Daarom vluchtten in de jaren 30 veel Joden, bijvoorbeeld naar Tilburg. Daardoor was het aantal Joodse Tilburgers in 1939 bijna verdubbeld naar 259 Joden.

Toen de Duitse overheerser tijdens de oorlog ook in Nederland Joden begon op te pakken om naar vernietigingskampen te sturen, doken Joodse Tilburgers onder of vluchtten. Ook mannen die naar Duitsland moesten om te werken, en geallieerde militairen die tegen de Wehrmacht vochten, moesten vluchten of onderduiken. Sommige Tilburgers hielpen onderduikers en vluchtelingen. Deze verzetsmensen maakten bijvoorbeeld valse paspoorten en overvielen een kantoor aan de Oude Markt voor voedselbonnen. Als verzetsmensen werden ontdekt konden ze met geluk nog vluchten, anders werden ze bijna altijd doodgeschoten.

We vieren Bevrijdingsdag op 5 mei. Toen was in 1945 heel Nederland bevrijd. Maar Tilburg werd al in oktober 1944 bevrijd door de Schotse Brigade, een onderdeel van het geallieerde leger. Bij de bevrijding kwamen 54 burgers om het leven. Maar Tilburg was vrij en de stad vierde feest. Na de oorlog werden gedenkstenen en monumenten opgericht voor verzetshelden, slachtoffers en de bevrijders. En in Tilburg-West kwam een verzetsheldenbuurt. Pas vanaf de eenentwintigste eeuw was er aandacht voor het lot van de Joodse Tilburgers.

Trefwoorden

Tweede Wereldoorlog